བཅོས་མའི་རིག་ནུས་ཀྱི་གསར་བརྗེ་ཆེན་མོ། འགོ་འཛུགས་ཀུང་སི་ “Axiom” གྱིས་གྲངས་རིག་གི་དཀའ་གནད་ཆེན་པོ་བཞི་སེལ་བ།
འཛམ་གླིང་གི་འཕྲུལ་རིག་སྡེ་ཚན་ནང་གླེང་གཞི་ཆེ་ཤོས་ནི་ “Axiom” ཞེས་པའི་བཅོས་མའི་རིག་ནུས་འགོ་འཛུགས་ཀུང་སི་ (AI Startup) གསར་པ་ཞིག་གིས་ལོ་མང་རིང་གྲངས་རིག་མཁས་པ་ཚོས་ཐག་གཅོད་མ་ཐུབ་པའི་དཀའ་ངལ་གལ་ཆེན་བཞི་ལ་ལམ་ལྷོངས་ངང་ལན་བཏབས་པ་དེ་ཡིན། གནས་ཚུལ་འདི་ནི་བཅོས་མའི་རིག་ནུས་དེ་སྐད་ཆ་བཤད་མཁན་ཙམ་ནས་ “རྒྱུ་མཚན་རྟོགས་ཏེ་དཀའ་གནད་སེལ་མཁན་” གྱི་གནས་རིམ་དུ་སླེབས་པའི་མཚོན་རྟགས་གསལ་པོ་ཞིག་རེད།
༡། བཅོས་མའི་རིག་ནུས་ཀྱི་རྣམ་གཞག སྐད་རིགས་དཔེ་དབྱིབས་དང་གཏན་ཚིགས་ཟུང་འབྲེལ།
Axiom གྱི་གྲུབ་འབྲས་འདི་ནི་ཁོ་ཚོའི་བདག་དབང་ཡོད་པའི་བཅོས་མའི་རིག་ནུས་མ་ལག་ “AxiomProver” ཞེས་པ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བ་ཞིག་རེད། མ་ལག་འདི་ནི་དེང་རབས་ཀྱི་སྐད་རིགས་རྒྱ་ཆེའི་དཔེ་དབྱིབས་ (LLMs) དང་ཆེད་ལས་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་བདེན་དཔང་མ་ལག་གཉིས་ཟུང་འབྲེལ་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན།
སྤྱིར་བཏང་གི་ AI ཡིས་རྩིས་རྒྱག་སྐབས་ “ཧམ་བཤད་” (Hallucination) བྱེད་པའི་ཉེན་ཁ་ཡོད་ཀྱང་། AxiomProver ནི་གྲངས་རིག་གི་དཀའ་ངལ་ལ་རྒྱུ་མཚན་རྟོགས་ཏེ་ “ཡང་དག་པའི་ལན་” འཚོལ་བར་དམིགས་ནས་བཟོས་པ་ཞིག་རེད། ༢༠༢༤ ལོར་ Google གིས་ AlphaProof ཞེས་པའི་མ་ལག་ཅིག་ངོམ་སྟོན་བྱས་ཡོད་ཀྱང་། Axiom གྱི་སྤྱི་ཁྱབ་འགན་འཛིན་ Hong ལགས་ཀྱིས་ AxiomSolver ནང་ལག་རྩལ་གསར་པ་དང་གལ་ཆེའི་ཡར་རྒྱས་དུ་མ་ཡོད་སྐོར་བརྗོད།
༢། “Lean” བེད་སྤྱོད་གཏོང་བ། གཏན་ཚིགས་བདེན་དཔང་གི་ནུས་པ།
Axiom གྱི་མ་ལག་གི་ཁྱད་ཆོས་གཙོ་བོ་ཞིག་ནི། སྒྲུབ་བྱེད་རྣམས་ “Lean” ཞེས་པའི་ཆེད་ལས་ཀྱི་གྲངས་རིག་སྐད་རིགས་བེད་སྤྱོད་བྱས་ཏེ་ར་སྤྲོད་བྱེད་ཐུབ་པའི་ནུས་པ་དེ་རེད།
- གོ་དོན།: Lean ནི་གློག་ཀླད་ཀྱི་སྐད་བརྡ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། འདིའི་ནང་དུ་བྲིས་པའི་རྩིས་རིག་གི་སྒྲུབ་བྱེད་དག་ནི་གློག་ཀླད་ཀྱིས་ “འདི་ནི་བརྒྱ་ཆ་བརྒྱ་ཐམ་པ་བདེན་པ་རེད” ཅེས་བདེན་དཔང་ (Formal Verification) བྱེད་ཐུབ།
- ཕན་ཐོགས།: འདིས་བཅོས་མའི་རིག་ནུས་ལ་གྲངས་རིག་དཔེ་དེབ་ཁག་ནས་འཚོལ་ཞིབ་བྱེད་པ་ཙམ་མ་ཡིན་པར། དཀའ་ངལ་ཐག་གཅོད་པའི་ཐབས་ལམ་གསར་པ་གཏོད་པར་མཐུན་རྐྱེན་སྦྱོར་གྱི་ཡོད།
༣། གསར་རྙེད་གཙོ་བོ་ཁག་བཞིའི་ངོ་སྤྲོད།
Axiom གྱིས་ཐག་གཅོད་བྱས་པའི་དཀའ་ངལ་བཞི་ནི་གྲངས་རིག་གི་ལོ་རྒྱུས་ནང་གལ་ཆེན་དུ་བརྩི་བ་ཤ་སྟག་ཡིན།
ཀ༽ ཅེན་-གེན་ཌྲོན་ཚོད་དཔག (Chen-Gendron Conjecture)
དཀའ་ངལ་འདི་ནི་སྔོན་ཆད་གྲངས་རིག་མཁས་པ་ Chen དང་ Gendron གཉིས་ཀྱིས་གསར་དུ་བཏོན་པའི་ཚོད་དཔག་ཅིག་ཡིན། AxiomProver གྱིས་དཀའ་ངལ་འདི་དང་དུས་རབས་ ༡༩ པར་ཉམས་ཞིབ་བྱས་པའི་གྲངས་ཀྱི་གནས་སྟངས་ཤིག་བར་འབེལ་བ་རྙེད་པ་དང་། དེ་ནས་སྒྲུབ་བྱེད་གསར་པ་ཞིག་བསྐྲུན་ཏེ་རང་ཉིད་ཀྱིས་ར་སྤྲོད་བྱས་ཡོད། Axiom གྱི་མཁས་པ་ Ono ལགས་ཀྱིས་ “འདི་ནི་མི་རྣམས་ཀྱིས་རྙེད་མ་ཐུབ་པའི་འབྲེལ་བ་ཞིག་རེད” ཅེས་བསྔགས་བརྗོད་བྱས།
ཁ༽ ཕེལ་གྱི་ཚོད་དཔག (Phel’s Conjecture)
འདི་ནི་ “syzygies” (གྲངས་ཀ་རིགས་བསྒྲིགས) ཞེས་པའི་གྲངས་རིག་ཚིག་སྦྱོར་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད། འདི་ནི་ལོ་ངོ་ ༡༠༠ ལྷག་གོང་དུ་རྒྱ་གར་གྱི་གྲངས་རིག་མཁས་པ་གྲགས་ཅན་ Ramanujan (རཱ་མ་ནུ་ཇན) གྱི་དེབ་ཆུང་ནང་ཐོག་མར་རྙེད་པའི་སྦྱོར་ཚིག་ཁག་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད། AxiomProver གྱིས་གཤིས་སམ་དཔྱད་གཞི་མི་འདང་བ་ཁ་སྐོང་བྱས་པ་ཙམ་མ་ཡིན་པར། སྒྲུབ་བྱེད་ཡོངས་རྫོགས་ཐོག་མར་བཟོ་སྐྲུན་བྱས་པ་རེད།
ག༽ གྲངས་རིག་གི་ “འཕྲང་སོ” (Dead Ends)
གསར་རྙེད་གསུམ་པ་ནི་གྲངས་རིག་གི་རིགས་པ་ནང་གི་ “Dead ends” ཞེས་པའི་འཕྲང་སོ་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་ཆ་སྲིད་དཔེ་དབྱིབས་ (Probabilistic model) དང་འབྲེལ་བ་ཡོད། འདིས་རྩིས་རིག་གི་གཏན་ཚིགས་ནང་གང་དུ་འགྲོ་ས་མེད་པའི་གནས་སྟངས་དག་ལ་དཔྱད་པ་གཏིང་ཟབ་བཏང་ཡོད།
ང༽ ཕེར་མའི་མཐའ་མའི་རྩ་བའི་ལག་ཆ། (Fermat’s Last Theorem Tools)
བཞི་པ་དེ་ནི་ Fermat’s Last Theorem ཞེས་པའི་དཀའ་ངལ་གྲགས་ཅན་ཐག་གཅོད་པར་བེད་སྤྱོད་བྱེད་མྱོང་བའི་གྲངས་རིག་གི་ལག་ཆ་ཁག་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བ་ཞིག་རེད། Axiom གྱིས་ལག་ཆ་འདི་དག་སྔར་ལས་ནུས་པ་ཆེ་རུ་བཏང་ནས་དཀའ་གནད་གསར་པ་སེལ་བར་བཀོལ་ཡོད།
༤། མ་འོངས་པའི་གོ་དོན་དང་ཤུགས་རྐྱེན།
གྲངས་རིག་ཉམས་ཞིབ་ལ་ཤུགས་རྐྱེན།
བཅོས་མའི་རིག་ནུས་ཀྱིས་གྲངས་རིག་ཁྱབ་ཁོངས་སུ་ཡར་རྒྱས་ཆེན་པོ་འདི་འདྲ་ཐོན་པ་དེས། གྲངས་རིག་མཁས་པ་ཚོའི་ལས་ཀའི་བྱ་ཐབས་ལ་འགྱུར་བ་ཆེན་པོ་འགྲོ་སྲིད། འདི་ནི་མིའི་ཚབ་བྱེད་མཁན་མ་ཡིན་པར། “རིག་ནུས་ལྡན་པའི་ལས་གྲོགས་” (Intelligent Partner) ཞིག་ཏུ་འགྱུར་རྒྱུ་རེད། འདིས་གྲངས་རིག་ཉམས་ཞིབ་ལ་མདུན་ལམ་གསར་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བ་ཞིག་འབྱེད་རྒྱུ་རེད།
གཞན་ལ་བེད་སྤྱོད་གཏོང་རྒྱུ་དང་དྲ་ལམ་བདེ་འཇགས།
Axiom གྱིས་བསྐྲུན་པའི་ལག་རྩལ་འདི་ནི་གྲངས་རིག་ཁྱབ་ཁོངས་ལས་བརྒལ་ཏེ་བེད་སྤྱོད་ཆེན་པོ་ཡོད། དཔེར་ན། ཐབས་ལམ་གཅིག་པ་དེ་བེད་སྤྱོད་བྱས་ཏེ་ དྲ་ལམ་བདེ་འཇགས་ (Cybersecurity) ཀྱི་གནས་སྟངས་ལ་སྔོན་འགོག་བྱེད་ཐུབ། འདིས་བཅོས་མའི་རིག་ནུས་བེད་སྤྱོད་བྱས་ཏེ་མཉེན་ཆས་ཀྱི་ཨང་རྟགས་ (Code) དེ་ཡིད་རྟོན་རུང་བ་དང་ནོར་འཁྲུལ་མེད་པ་ཞིག་ཡིན་པར་ར་སྤྲོད་བྱེད་ཐུབ་པས། མ་འོངས་པར་གློག་ཀླད་བདེ་འཇགས་སྔར་ལས་ཆེ་བ་ཡོང་རྒྱུ་རེད།
མཇུག་བསྡོམས་ཀྱི་གཏམ།
Axiom གྱིས་ཐག་གཅོད་མ་ཐུབ་པའི་དཀའ་ངལ་བཞིར་ལམ་ལྷོངས་བྱུང་བ་འདི་ནི། བཅོས་མའི་རིག་ནུས་ཀྱི་ནུས་པའི་མདུན་ལམ་གསར་པ་ཞིག་མཚོན་ཡོད། ཧར་ཝར་ཌི་ཚོང་ལས་སློབ་གཉེར་ཁང་གི་སློབ་དཔོན་ཆེན་མོ་ Scott Kominers ལགས་ཀྱིས་བརྗོད་པ་ལྟར། “འདི་གའི་གྲངས་རིག་གི་ཕུན་ཚོགས་དང་མཛེས་ཉམས་དེ་ཧ་ལས་དགོས་པ་ཞིག་རེད།”
བཅོས་མའི་རིག་ནུས་ནི་མིའི་རིགས་ཀྱི་ཤེས་རིག་གི་ལས་གྲོགས་གསར་པ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཏེ། ང་ཚོས་སྔར་སེལ་མ་ཐུབ་པའི་འཛམ་གླིང་གི་གསང་བ་མང་པོ་ཞིག་འབྱེད་པར་ནུས་པ་འདོན་རྒྱུ་ནི་གདོན་མི་ཟའོ།།
